NOWE RYZYKA KIEROWNIKÓW ZWIĄZANE Z USTAWĄ O SPÓŁKACH BIZNESOWYCH - KIEDY MOŻESZ ZAGWARANTOWAĆ SWOJĄ WŁASNOŚĆ OSOBISTĄ I JAK MOŻESZ JE OBRONIĆ?

1 stycznia 2021 r. Wejdzie w życie obszerna nowelizacja ustawy nr 90/2012 coll. o korporacjach, opublikowana w zbiorze ustaw nr 33/2020. Jest to bardzo obszerna nowelizacja, która w istotny sposób zmienia obecne regulacje prawne, w tym zobowiązanie członków organów statutowych do zapewnienia środków na masę upadłości, jeżeli przyczynią się do upadłości spółki. Ten artykuł ma na celu poinformowanie opinii publicznej o tej konkretnej zmianie ustawy o korporacjach biznesowych.

 

Aktualny tryb możliwych sankcji

 

Obecnie sądy mogą orzec, w przypadku upadłości spółki, o pozbawieniu osoby będącej członkiem organu statutowego upadłej spółki z pełnienia funkcji organu statutowego ze skutkami wobec wszelkich korporacji gospodarczych. Ponadto sąd może zdecydować, na podstawie wniosku syndyka lub wierzyciela korporacji, o fakcie, że członek lub były członek organu statutowego korporacji gwarantuje wypełnienie swoich zobowiązań, jeżeli członek byłego członka organu statutowego korporacji wiedział lub miał wiedzieć lub mógł wiedzieć, że istnieje niebezpieczeństwo upadłości korporacji i nie podjął wszystkich niezbędnych i racjonalnie założonych kroków w celu zapobieżenia upadłości, w konflikcie z należytą starannością.

 

Jest to dyskwalifikacja z pełnienia obowiązków służbowych na czas określony i groźba poręczenia majątkiem własnym za długi firmy.

 

Ryzyka dla menedżerów po nowelizacji ustawy o korporacjach

 

Nowelizacja zaostrza te obowiązki i dodaje jeszcze więcej. Jeżeli członek organu statutowego przyczynił się do upadłości spółki poprzez naruszenie swoich obowiązków po nowelizacji, a w postępowaniu upadłościowym postanowiono o sposobie rozwiązania tej upadłości, sąd upadłościowy orzeknie na podstawie wniosku syndyka, na zobowiązanie tego członka do przekazania masy upadłości pożytku uzyskanego z umowy o wykonywanie kancelarii, a także wszelkich innych korzyści otrzymanych od spółki (przez okres do 2 lat wstecz od ogłoszenia upadłości postępowania, chyba że jest to tzw. wniosek dłużnika). Uwaga! Jeżeli świadczenie nie może zostać wypłacone, członek organu statutowego wypłaci mu odszkodowanie pieniężne. Nawiasem mówiąc, podobny obowiązek istnieje obecnie, ale nowelizacja czyni go bardziej restrykcyjnym.

 

Nowością jest to, że w przypadku ogłoszenia likwidacji sąd może na podstawie modelu francuskiego zdecydować, że członek organu statutowego ma obowiązek wypłaty świadczenia do masy upadłości do wysokości różnicy między sumą długów a wartością majątku firmy. To nowa funkcja, która wydaje się drakońska. Przy ustalaniu wysokości świadczenia sąd bierze pod uwagę również, w jaki sposób naruszenie obowiązku wpłynęło na niewystarczającą wysokość masy upadłości. Podstawą tego działania w zakresie tzw. uzupełnienia zobowiązań jest fakt, że w przypadku podjęcia decyzji o rozwiązaniu upadłości w formie likwidacji członkowie organu statutowego (obecni, byli i faktyczni członkowie) są zobowiązani na podstawie na mocy orzeczenia sądu, aby zapewnić własne środki na uzupełnienie niewystarczającego majątku spółki, zarówno w formie świadczenia pieniężnego, jak i niepieniężnego.

 

Ponadto rada wierzycieli może zadecydować o przyszłości członka organu statutowego. Syndyk składa wniosek do sądu, nawet jeśli zdecyduje o tym rada wierzycieli. Niemniej jednak nowelizacja dotyczy również udziału wierzycieli, gdyż jeżeli w upadłości nie ma środków niezbędnych do pokrycia kosztów złożenia wniosku i prowadzenia późniejszego postępowania, zarządca może uzależnić złożenie wniosku lub kontynuację postępowania tym, że wierzyciele zapewnią rozsądna zaliczka na rzecz zarządcy na pokrycie takich kosztów (zaliczka zostanie ostatecznie zrekompensowana jako wierzytelność wobec masy upadłości).

 

Oczywiście nadal istnieje możliwość wykluczenia członka z funkcji organu statutowego. Jeżeli w toku postępowania sąd upadłościowy dojdzie do wniosku, że członek organu statutowego naruszył którykolwiek ze swoich obowiązków, a okoliczność ta była przyczyną (lub jedną z przyczyn) późniejszej upadłości, a sąd nałoży część sankcji powyżej (zapewnić świadczenie lub różnicę) w stosunku do członka organu statutowego właściwy sąd otworzy postępowanie w sprawie pozbawienia funkcji członka organu statutowego, którego to dotyczy.

 

Należy dodać, że te zmienione przepisy będą miały zastosowanie mutatis mutandis do byłego członka organu statutowego, do osoby na podobnym stanowisku oraz do każdej innej osoby znajdującej się faktycznie w takim nie jest członkiem organu statutowego. Obejmuje to dyrektorów faktycznych i kierownictwo pozorne - osoby, które obecnie nie zajmują stanowiska kierowniczego, ale działają w ten sposób w sposób faktyczny.

 

Podsumowanie

 

Nowelizacja ustawy o spółkach handlowych zaostrza dotychczasowe sankcje dla członków organów statutowych, np. pozbawienie uprawnień do pełnienia funkcji lub świadczenie korzyści ekonomicznej. Ponadto nowelizacja wprowadza obowiązek wniesienia do masy upadłości świadczenia do wysokości różnicy między sumą zadłużenia a wartością majątku spółki. Obrona przed taką ingerencją w majątek dyrektora lub członka zarządu polega w szczególności na prawidłowym wykonywaniu urzędu z zachowaniem należytej staranności, czego przejawem są większe inwestycje i doradztwo - na niezadowolenie menedżerów. Z drugiej strony należy zdać sobie sprawę, że profilaktyka w przyszłości znacznie oszczędza zasoby osobiste menedżerów.

 

ARROWS advisory group

Jakub Pártl, LL.M.
managing associate

T: +420 724 960 987
E: partl@arws.cz

www.arws.cz

Udostępnij to